Alle leerlingen in het tweede middelbaar van het Franstalig onderwijs krijgen vanaf september 2027 verplicht Latijnse les. Over die verplichting heeft Sam Creve (43), leraar Latijn aan het Sint-Andreaslyceum in Brugge, zijn bedenkingen. Maar dat het aanleren van de klassieke taal ook vandaag nog relevant is, betwijfelt hij allerminst.
Vanaf volgend schooljaar treedt in het Franstalig onderwijs het tronc commun in werking, een ‘gemeenschappelijk kerncurriculum’ dat de studiekeuzemogelijkheden van leerlingen in het lager middelbaar onderwijs beperkt. De hervorming moet ongelijkheid verminderen en de onderwijskwaliteit verbeteren. Voor het vak Latijn zijn de gevolgen groot: dat wordt in het eerste jaar geschrapt en vervangen door het vak ‘Frans-oude talen’, en in het tweede (vanaf 2027-’28) en derde (vanaf 2028-’29) middelbaar wordt het vak verplicht voor alle leerlingen. Onderwijsdeskundigen en classici reageren sceptisch. Er is geen bewijs voor de idee dat Latijn andere vaardigheden als het logisch redeneren of begrip van het Frans verbetert.
Ook Sam Creve die al 18 jaar Latijn en Grieks onderwijst ziet er geen heil in om iedereen te verplichten om Latijn te leren. “Niet elke leerling heeft er baat bij of is erin geïnteresseerd. Bovendien moeten we Latijn niet willen voorstellen als een vak dat noodzakelijk is voor een goede algemene vorming”, meent hij. Het snel dalende aantal leerlingen dat kiest voor Latijn vindt hij wel een verarming. “Zeker in de hogere jaren haken nogal wat leerlingen af. In mijn ervaring kiezen jongeren vandaag eerder voor vakken waar ze later in hun professioneel leven meer economische zekerheid uit hopen te halen. Wat in deze tijden zeker te begrijpen valt.”
Enthousiast leren
Waarom dan toch kiezen voor Latijn? “Latijn kan voor leerlingen die net uit de lagere school komen een nieuwe uitdaging bieden. We merken dat wie er interesse voor heeft er zich ook enthousiast over toont. In een onderwijssysteem dat ook in Vlaanderen evolueert naar een brede eerstegraads en de eigenlijke studiekeuze uitstelt naar het derde jaar, kan het belangrijk zijn dat jongeren een breed aanbod krijgen om zo te ontdekken wat hen echt boeit”, pleit hij.
“We moeten Latijn niet willen voorstellen als noodzakelijk voor een goede algemene vorming, maar het heeft wel degelijk nut”
“Latijn is ook een vak waarin je leert studeren: veel herhalen, regelmatig studeren, kennis opbouwen om tenslotte een volledig taalsysteem te beheersen en te kunnen inzetten. Dat geldt zeker ook voor andere vakken voor alle duidelijkheid, ook wiskunde of moderne talen leren een geheel aan regels toepassen. Maar ik vrees dat als Latijn teruggebracht wordt tot ‘lesjes cultuur’, zoals de Waalse Minister van Onderwijs Valérie Glatigny aanbrengt, de studie heel snel als overbodig en vrijblijvend zal overkomen.”
Lange traditie
Een derde argument voor Latijn ziet Sam in de analytische benadering van zowel taal, literatuur, cultuur en geschiedenis . “We nemen onze tijd om teksten traag te lezen, op taalkundig en stilistisch vlak, maar ook om ze te interpreteren en te kaderen in hun culturele achtergrond. Dat staat in contrast met de meer intuïtieve en praktisch gerichte benadering van moderne talen, maar biedt net daarom ook een andere, meer gestructureerde en systematische blik op moderne taal, literatuur, geschiedenis… Ik geloof dat Latijn daar iets unieks toe kan bijdragen.”
“Tenslotte wil ik er nog op wijzen dat Latijn een lange traditie heeft, en dat het voor een leerling een zekere fierheid, een gevoel van identiteit ook, kan meebrengen om deel uit te maken van die traditie. Van oud-leerlingen hoor ik in elk geval vaak dat ze goeie herinneringen hebben aan de lessen Latijn of tot op vandaag bepaalde referenties naar de Oudheid herkennen. Ik zie dat aspect weliswaar niet graag verward met ideeën over identitaire regimes, wel als een motiverende factor om te studeren”, besluit hij.
The post “Ik geloof dat Latijn iets unieks kan bijbrengen”: leerkracht Sam over het belang van klassieke talen is provided by KW.be.
