Donderdagnacht 29 januari kwamen twee mensen om het leven bij een woningbrand in Oostende. Zo komt het aantal doden in een woningbrand in België voor dit jaar alleen al op 13 te staan. Dat blijkt uit cijfers, die vzw Oscare bij houdt. “Sinds de start van de tellingen in 2014 hebben we nog nooit zo’n slechte januarimaand gehad. Opvallend is ook dat 11 van de 13 slachtoffers zeventigplussers zijn. Dit toont hoe belangrijk het is voor mensen dat ze zelfs op oudere leeftijd nog altijd snel uit hun woning moeten kunnen wegvluchten.”
In de eerste maand van 2026 vielen er al twee dodelijke slachtoffers in West-Vlaanderen bij een woningbrand. Het gaat om een 74-jarige vrouw en een man van 77, die verbleven in centrum voor begeleid wonen in Oostende. De negen andere bewoners konden zich op het nippertje in veiligheid brengen. In 2025 strandde dat aantal op het trieste cijfer van 11 dodelijke slachtoffers. Dat is meer dan dubbel zo hoog in vergelijking met het jaar ervoor (4 slachtoffers). Dat blijkt uit cijfers van vzw Oscare, het nazorg- en onderzoekscentrum voor mensen met brandwonden en littekens bijhoudt.
“Vorig jaar was het totale aantal slachtoffers bij een fatale woningbrand in België iets beter: 56 dodelijke slachtoffers in 2025 ten opzichte van 74 het jaar voordien. Maar dat is nog steeds slecht”, zegt Peter Van Rossum van vzw Oscare. “Nu dit jaar zijn er in de eerste maand alleen al 13 mensen gestorven bij een woningbrand. Dat is de meest slechte januarimaand sinds het begin van onze tellingen in 2014. Het is een rampzalige start van het jaar.”
Vooral senioren
Wat opvalt bij de 13 slachtoffers van dit jaar is dat het meestal gaat om senioren. “11 van de 13 slachtoffers waren ouder dan 70 jaar. Traditioneel zijn de dodelijke slachtoffers bij een woningbrand wat ouder, maar nu is het wel heel frappant. Een van de zaken, die er wellicht mee te maken heeft is dat oudere mensen steeds meer en langer blijven thuis wonen. Maar het is belangrijk dat men dan kijkt of de woning voldoende aangepast is aan de inwoners en hun mobiliteit, zodat ze vlot naar buiten kunnen.”
“De woning van ouder mensen moet niet alleen aangepast zijn om er te kunnen wonen, maar je moet er ook vlot uit kunnen vluchten zonder dat je bijvoorbeeld struikelt over een tapijt”
“De mensen moeten nog snel op eigen kracht naar buiten kunnen”, gaat Peter verder. “Als men boven slaapt, moet men bijvoorbeeld ook nog zelf van de trap kunnen wandelen. Want in een brand is een traplift een absolute no go. Vaak werkt, die ook niet meer, omdat de elektriciteit is uitgevallen. Men kan dit heel simpel overdag testen en kijken of men binnen de drie minuten buiten raakt. Want dat is de weinige tijd die je meestal hebt om je woning te verlaten van zodra de rookmelder afgaat.”
Net daarom is het belangrijk om een vluchtplan te hebben. “Zeker voor mensen, die niet meer mobiel zijn, moeten ze weten waar ze naartoe kunnen en wie ze kunnen bellen. De woning van oudere mensen moet niet alleen aangepast zijn om er te kunnen wonen, maar je moet er ook uit kunnen vluchten zonder dat je bijvoorbeeld het hoofd stoot aan een lage trap of dat je struikelt over een tapijt en dergelijke. Brandpreventie bij senioren is eer belangrijk en verenigingen en gemeenten moeten hier verder op inzetten!”
Preventieverhaal naar senioren moet verder uitgewerkt worden. Niet alleen kunnen leven in je woning, maar je moet weten waar je naartoe kan, vluchtweg, hoofd niet stoten, niet struikelen over tapijten en dergelijke. Seniorenpreventie campagnes is belangrijk, verenigingen en gemeenten moeten hier zeker op inzetten.
Rookmelders & vluchtroutes
Het eerste belangrijke aspect bij een woningbrand is om voldoende rookmelders te hebben. “Het is verplicht om rookmelders te hebben, maar ze moeten ook op de juiste plaatsen hangen. Die zijn nodig in verschillende ruimtes en op alle verdiepen. In een woonzorgcentrum is dat normaal in orde, want het wordt gecontroleerd door de brandweer. We raden mensen aan om regelmatig te controleren of alle rookmelders nog werken.”
“Daarnaast is het belangrijk dat je een vluchtweg hebt. Zorg dat je weet waar je naartoe moet om snel buiten te raken en dat de route vrij is. Vermijd bijvoorbeeld wasmanden of boekentassen op de trappen, want daar kan je tijdens het vluchten over struikelen. Zorg ook dat je een zaklamp hebt liggen op de slaapkamer. Want als de elektriciteit uitvalt, kan je zo toch nog zien waar je naartoe moet. Een gsm kan ook werken, maar een zaklamp is nog beter.”
“Het is belangrijk om voldoende werkende rookmelders te hebben, een uitgestippelde vluchtroute, die vrij is en dat je je voordeur snel open krijgt”
Uiteindelijk is het belangrijk dat je de voordeur snel open krijgt. Jaarlijk sterven er mensen aan hun deur omdat ze wel daar raken, maar toch stikken in de rook. De sleutel moet in de buurt van de voordeur zijn, zodat je niet in paniek moet beginnen zoeken in je jas, handtas of in de keuken. Bij voorkeur liefst op dezelfde plaats. En je moet ook direct weten welke sleutel het is. Bij een brand is er absoluut geen tijd om de hele sleutelbos te proberen. Met vzw Oscare blijven we erop aandringen dat mensen zich goed moeten voorbereiden”, besluit Peter.
The post Op een maand tijd al 13 doden bij woningbrand in België, 11, waaronder slachtoffers in Oostende zijn ouder dan 70: “Oudere mensen moeten snelle vluchtroute testen” is provided by KW.be.
