Kortrijkzaan Pascal Vandenhende (63) mocht vijftien jaar meeschrijven aan het verhaal van Boekenhuis Theoria. Dat deed hij met passie, visie en vooral een blijvend kloppend hart voor cultuur. Eind maart opent hij zelf voor de laatste keer de deuren van het historische pand aan het Casinoplein. Daarna schrijft Thom Pelckmans, van de gelijknamige uitgeverij, verder aan het verhaal. “Er komt nu een nieuwe episode aan, maar dat kan nooit slecht zijn.”
Na een leven in de financiële sector, begon voor boekenwurm Pascal Vandenhende in 2011 een tweede leven. Hij nam Theoria over, een dan al gevestigde boekenwinkel in de Onze-Lieve-Vrouwestraat in Kortrijk. “In 2011 besloot ik dat het goed was geweest”, keert hij terug op het einde van zijn carrière in de finance. “De ethiek strookte niet langer met de mijne. Ik dacht eraan om een sabbatperiode van drie maanden te houden en daarna iets met consulting te doen.”
Tot boekenverslinder Pascal plots zag dat Theoria te koop stond. Een man van cultuur was hij altijd geweest: van strips, tot graphic novels en fotografie – het kan hem allemaal wel smaken. Een boekenhandel overnemen was altijd wel een stille droom geweest. “Ik ben zowat in een zwart gat gesprongen”, zegt hij zelf. “Ik heb al doende geleerd en heb er geen seconde spijt van gehad.”
Op dat moment was Theoria al sinds 1969 gevestigd in de schaduw van de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Pascal opende kort daarna ‘Komma in de lucht’, een polyvalente plek waar een co-workingspace, exporuimte en dagcafé gevestigd waren, mét aandacht voor strips en elpees. In 2017 kwam dan de grote verhuis naar het Casinoplein, voor beide concepten. Op het Casinoplein 10 werd Theoria een volwaardig boekenhuis. Het imposante gebouw versterkte het concept enkel.
Historisch pand
Het is een pand waar je mond van openvalt. Ook internationaal wordt dat erkend: Theoria staat vermeld in 150 Bookstores You Need to Visit Before You Die van de Amerikaanse auteur Elizabeth Stamp. “Dit gebouw moet ongeveer zo oud zijn als België”, gidst Vandenhende ons door de ‘eregalerij’. Ze bevat exact twintig portretten van auteurs die de laatste vijftien jaar de revue zijn gepasseerd. En dat is een vast aantal: “Als er eentje bij zou komen, dan moet er een andere weg.”
Eens boven gekomen, zien we een grote zaal. Het deed vroeger dienst als kapel, toen het gebouw nog een Franstalige katholieke school was (van ongeveer 1855 tot 1950, red.). Daarvoor was het een concertzaal. De Kortrijkse Schouwburg was toen nog niet gebouwd. Er is verder ook nog een professionele keuken die gehuurd kan worden, voor bijvoorbeeld teambuildings. We vinden er ten slotte ‘Bed&Books’, een formule waarbij je in het boekenhuis kan overnachten, gevolgd door een ontbijt en leesmoment, nog voor het huis opengaat. Het is een unicum in de Benelux.
Scandinavische superster
We wandelen terug naar benden door de eregalerij. Lize Spit, Tom Lanoye, Jeroen Olyslaegers… De groten der hedendaagse Vlaamse literatuur houden allen een oogje in het zeil. Toch is het de Noorse auteur Karl Ove Knausgård die Vandenhende speciaal vernoemt. Hij is gekend voor z’n zesdelige romancyclus/autobiografie Min kamp.
“Mijn ontmoeting met Karl Ove Knausgård moet toch het meest memorabel geweest zijn”, zegt hij. “In Scandinavië is hij echt een superster. Ove Knausgård heeft z’n hele leven van zich afgeschreven op een spectaculaire wijze. Na de lezing bleef ik ermee praten. Het werd uiteindelijk een lange nacht, tot in de vroege uurtjes”, glimlacht hij. “Ik kon er vroeger enkel van dromen om zo’n mensen te ontmoeten. Vroeger keek ik ernaar op, nu heb ik er fijne gesprekken mee.”
“Ik kon hier vroeger enkel van dromen”
Pensioen en overname
Het is een mooie tijd geweest, zoveel is zeker. “Voor het geld moet je het niet doen, maar dit is een verrijking geweest voor mijn leven. Een boekenhandel heeft impact in een stad: je bent een trefpunt en ontmoetingsplaats.” Pascal en vaste waarden Sam en Gretel hebben het vijftien jaar met hart en ziel gedaan, al komt daar eind maart een einde aan. Pascal gaat immers met pensioen en laat de zaak over aan Thom Pelckmans van de gelijknamige uitgeverij (en sinds 2023 medeaandeelhouder, red.).
“De ziel van Boekenhuis Theoria blijft zeker behouden”, zegt Vandenhende. “Het is een gebouw met karakter dat voor zich spreekt. Nu komt er een nieuwe episode aan, dat kan nooit slecht zijn.” En wat zal Pascal ten slotte tegemoet gaan? “Ik kan alleszins niet stil zitten”, lacht hij. “Misschien kan ik nog wat meer lezen dan nu? Er staat nog heel wat op mijn leeslijst.”
The post Pascal Vandenhende neemt binnenkort afscheid van Boekenhuis Theoria: “De ziel blijft behouden” is provided by KW.be.
