De ijskelder van Bedford House Cemetery in Ieper is één van de acht genomineerden voor de Erfgoed Challenge. De Commonwealth War Graves Commission wil met de steun van Erfoedchallenge de ijskelder ontsluiten als een natuurinclusief gebouwtje. Nog tot 1 februari kun je op www.erfgoedchallenge.be stemmen op de enige West-Vlaamse genomineerde.
Het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) en de Nationale Loterij organiseren de vijfde editie van de Erfgoed Challenge. Voor deze editie nomineerde het KIK acht erfgoedschatten. De ijskelder van Bedford House Cemetery in Ieper is als enige West-Vlaamse erfgoedschat genomineerd.
Bedford House Cemetery ligt op het voormalige domein van het kasteel Rosendael, door de Britten ook wel ‘Bedford House’ genoemd. Het kasteel deed tijdens de Eerste Wereldoorlog dienst als medische post en hoofdkwartier. Het bleef uit de handen van de vijand maar werd geleidelijk vernield door beschietingen.
UNESCO Werelderfgoed
In de kasteeltuin ontstonden verschillende kleine begraafplaatsen en uiteindelijk werd de hele site de Britse militaire begraafplaats Bedford House Cemetery, beheerd en onderhouden door de Commonwealth War Graves Commission. Sinds 2002 is de begraafplaats beschermd als Vlaams monument en sinds 2023 is de erfgoedsite als één van de 139 begraafplaatsen en herdenkingssites van WO I eveneens erkend als UNESCO werelderfgoed.
Kasteel Rosendael
De ijskelder die nog overblijft van kasteel Rosendael dateert vermoedelijk uit de 19de eeuw. Oorspronkelijk werd de ijskelder gebruikt om levensmiddelen vers te houden in een tijd waarin koelkasten nog niet bestonden. In de winter werden er aangestampte sneeuw of grote – uit bevroren vijvers gehakte – ijsblokken in opgeslagen. Door de grote hoeveelheid bleef het onder de grond lang bevroren en kon men er tot de zomer mee doen.
De structuur van de Ieperse ijskelder is grotendeels in natuursteen opgetrokken, met accenten in baksteen en een gewelf van langwerpige ijzerzandstenen. Dit gewelf is technisch indrukwekkend: het is plat en toch stabiel.
Kwetsbare toestand
Maar de ijskelder verkeert vandaag al bij al in een kwetsbare toestand, die niet houdbaar is. Bovenop het metselwerk groeit een dicht tapijt van planten. Sommige daarvan, zoals gras, mossen en vetplanten, vormen geen bedreiging, maar diepwortelende struiken en houtige gewassen brengen schade toe aan de voegen en stenen. De bakstenen zijn op verschillende plaatsen losgekomen, de mortel verkruimelt en er is sprake van een zout- en vochtprobleem.
Natuurinclusief gebouwtje
Met je stem op www.erfgoedchallenge.be kun je deze erfgoedschat weer een toekomst geven. De Commonwealth War Graves Commission wil de historische gelaagdheid van Bedford House Cemetry benadrukken door de kasteelfase van de site opnieuw leesbaar te maken en te ontsluiten voor het publiek. “De ijskelder maakt hier een belangrijk onderdeel van uit en zou een natuurinclusief gebouwtje op de begraafplaats worden dat kadert in de ambitie om expertise inzake groenbeheer en -onderhoud, biodiversiteit en duurzaamheid te delen met verschillende doelgroepen”, klinkt het bij de CWGC.
Stemmen
Stemmen voor de Erfgoedchallenge kan nog tot 1 februari, waarna de stemmen worden gecombineerd met de beoordeling van een jury. De winnaar wordt bekendgemaakt op 10 februari en krijgt niet alleen publieke erkenning, maar ook professionele begeleiding van het KIK op het vlak van documentatie, wetenschappelijk onderzoek, conservatie en restauratie.
Er is een startbudget van 25.000 euro voorzien als prijs voor de hoofdwinnaar. Om de volledige restauratie van de erfgoedschat te kunnen financieren wordt daarna beroep gedaan op bedrijven, fondsen en het grote publiek, door fondsenwervingscampagnes in het hele land.
Andere genomineerden
Andere genomineerden zijn de sgraffiti van het Maison Dorée in Charleroi, het Paleis van China en van de landen van de Zijderoutes in Laken, de schilderijen met schelpdieren van het Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel, het renaissancepaviljoen van Bergen, het waterbassin van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen, de mode-erfenis van Elisabeth D’Aubreby Van Swae in het Modemuseum in Hasselt en de albasten bas-reliëfs van het Kasteel van Gaasbeek.
The post IJskelder Bedford House Cemetery in Ieper enige West-Vlaamse genomineerde Erfgoedchallenge is provided by KW.be.
