Het nieuwe seizoen van de VTM-serie ‘Familie’ verwelkomt opnieuw een rist nieuwe gezichten. Ray Verhaeghe is er als Albert Thielens, sidekick van ‘de bomma’, al van bij het begin bij. Zelf intussen 99 jaar jong maar nog altijd enthousiast, geen rol is hem te onbeduidend of te min. “Het gaat niet om hoeveel keer je in beeld komt of hoe mooi je bent, alleen echtheid raakt. Maar in deze tijd dreigt emotie het soms te moeten afleggen tegen uiterlijk vertoon.”
De rol van Albert Thielens die hij nu al 7.000 afleveringen lang vertolkt in Familie maakte van Raymond – Ray – Verhaeghe de populairste opa van Vlaanderen. Maar ook thuis dragen ze hem op handen: vier kinderen, twaalf kleinkinderen en negen achterkleinkinderen – het jongste amper een week oud. Hij volgt hen in wie ze zijn en wat ze doen, en niet zo’n beetje van ver. En zij zijn er voor hem.
Met hun steun woont hij op zijn 99ste hij nog altijd in het huis waar hij in 1964 samen met zijn vrouw en toen drie kinderen vanuit Torhout in een groene buurt in Wilrijk kwam wonen. Met in de tuin de intussen uit de kluiten gewassen beuk die hij er toen liet planten, en de verzameling bonsaiboompjes van zijn vrouw. Sinds zij er niet meer is, doet hij de was en de plas, kookt en strijkt. Hij leest, en luistert naar muziek. In december gaf hij zijn auto op. Niet helemaal van harte, de auto geraakte evenwel niet meer door de keuring. Te veel roest aan de carrosserie, werd hem gezegd.
“Honderd worden? Ik sta daar niet bij stil. Het is ook helemaal geen prestatie”
Maar niet getreurd: “Een kwestie van organisatie”, meent hij. Om de week brengt een van de kinderen hem naar de supermarkt, voor uitstapjes belt hij een taxi. Telefoon en tablet houden hem in nauw contact met de familie. Hij heeft schijnbaar geen moeite met de jaren. “Bah neen. Waar zou dat goed voor zijn? Ik zeg het wel meer tegen jonge mensen: Wat ge ook doet, vergeet niet te leven! Vergeet voorál niet te leven! Maar hou er uw verstand bij.”
Over zijn eigen familie geraakt hij niet gauw uitverteld, maar we zijn gekomen voor die andere ‘Familie’, waarvan eerstdaags het 35ste seizoen start en waarin Ray al 7.000 afleveringen lang de rol van Albert vertolkt. Hoe hij terugkijkt naar de beginjaren van de Vlaamse soap?
“Het was geen billenkletserij, geen drama, maar situaties uit het leven gegrepen: dat was nieuw hier. Met Annie Geeraerts als Anna Dierckx die als een echte la mamma haar zaak én familie bestuurde. Het publiek herkende zich in de karakters en in wat ze beleefden, het ging over mensen van bij ons: dat verklaarde voor een groot deel het succes ervan.”
Ook voor jou iets helemaal nieuws nadat je jarenlang verbonden was aan de Koninklijke Nederlandse Schouwburg in Antwerpen en rollen had in tv-series als ‘Wij, heren van Zichem’, maar ook in enkele buitenlandse fims.
“Een heel andere aanpak. Maar het een heb ik nooit beter dan het andere gevonden. Welke rol je ook speelt, het komt er gewoon altijd op aan om echt te zijn. Jacky (Lafon, red.) als de verlopen dochter, Martine (Jonckheere, red.) als de chique madame, maar ook Peter Bulckaen en al die andere acteurs: ze zetten allemaal types neer die echt bestaan. En goeie acteurs spelen hun rol niet, ze zíjn die rol. Dát heet talent. Talent is niet jezelf adoreren en laten adoreren, niet je afvragen hoe je het voordeligst in beeld komt, maar de mens achter je personage tonen, in al zijn gelaagdheid.”
Intussen hebben veel nieuwe acteurs hun opwachting gemaakt, en draaien scenaristen hun hand niet meer om voor een geweldscène meer of minder?
“Van de oorspronkelijke familie Van den Bossche blijven er inderdaad niet veel over. Annie en ik zijn er wel nog bij, weliswaar in een kleinere rol dan voorheen, maar de personages blijven nog erg geliefd. Maar er is natuurlijk wel een en ander veranderd doorheen de jaren. En er zijn nog altijd veel uitstekende acteurs bij, ook bij de jongere garde, laat dat duidelijk zijn. Maar sommige plotwendingen van nu waren dertig jaar geleden gewoon niet denkbaar. Er gebeurt nu soms wel heel veel, en het is vaak heftig. Veel jonge mensen houden daar blijkbaar van. Het oudere publiek wat minder, denk ik.”
En dat vind je jammer?
“Ja. Kijk, ik heb niets tegen dramatiek of zelfs een wrede scène, die maken ook deel uit van het leven. Maar soms is het evenwicht wat zoek nu, en dat vind ik inderdaad jammer. Dat soort plots is bedoeld om te verbluffen, niet om mensen te beroeren of te ontroeren. En dat is eigen aan deze tijd, dat weet ik ook wel. Alles moet meer en sneller. Maar ik blijf wat op mijn honger zitten op vlak van bewogenheid, van oprechte, eerlijke emotie. Wat niet eerlijk is, raakt niet. En dat geldt voor alles.”
Een serie als ‘Familie’ probeerde al die tijd ook wel maatschappelijke evoluties aan te kaarten. Kan dat een impact hebben volgens jou?
“Zeker! En daar moet het ook om gaan. Maar moet dat op zo’n spectaculaire manier gebeuren? Doorheen de tijd zijn het de films met inhoud, die overeind blijven. Wat een Chaplin of Bourvil deden, is nog altijd relevant. ‘Ja maar, die films gaan zo tráág’, zeggen jongeren me dan. En dat klopt ook, maar… ze zijn écht. En als het goed gebracht is, blijf je toch kijken.”
Heb je wel eens heimwee naar meer prestigieuze rollen dan die van Albert?
“Nooit. Want dat zou zelfverheerlijking zijn, en daar moet een acteur – maar eigenlijk iedereen – ver weg van blijven. Blijf professioneel, in alles wat je onderneemt. Een gastronomisch gerecht moet je beoordelen op de verfijning ervan, een bord goeie boerenkost is minder verfijnd, maar kan ongelooflijk goed smaken. Er zijn rollen waar ik graag aan terugdenk, dat wel. De tragikomische figuren die ik mocht neerzetten in Wij, Heren van Zichem of De vorstinnen van Brugge nam ik heel graag op. De eenvoudige, geraakte mens, die nobel blijft in al zijn miserie: daar kon ik me in uitleven.”
Je wordt ook wel eens de oudste werknemer van het land genoemd. Voel je je een rolmodel voor senioren?
“Maar ik heb nooit gewerkt! (lacht) Natuurlijk moest ik op tijd op mijn job verschijnen, teksten van buiten leren, onverwacht en rol overnemen… Maar dat voelde nooit en voelt nog altijd niet als werken. En dat ik het op mij 99ste nog doe? Een kunstschilder legt zijn penseel ook niet neer als hij 65 wordt, een dichter blijft schrijven… Iemands inspiratiebron is niet leeg omdat het lijf wat minder mee wil.”
“Ik maakte de ellende van de oorlog mee, onvoorstelbaar. Maar… we overleefden, we hadden zelfs plezier!
Dat lijf moet wel nog een beetje mee willen toch?
“Dat is zo. Als het geheugen van een acteur het laat afweten, dan stopt het. Toen Annie (Geeraerts, red.) een rollator moest gebruiken, had ze moeite om daar mee naar buiten te komen. Terwijl dat helemaal niet zo vreemd is voor iemand van onze leeftijd. We hebben dat stap voor stap aangepakt, die rollator kwam geleidelijk aan in beeld in Familie en daar kon ze zich dan uiteindelijk wel over zetten. Ouder worden, vraagt om je aan te passen. Maar het is niet omdát je oud bent, dat je afgeschreven bent.”
Jij lijkt bepaald geen doorsnee 99-jarige?
“Ah, ik heb de instelling om te blijven doorgaan zolang het kan altijd gehad. Want wat is onze opdracht op deze wereld? Leven! Toen mijn vrouw 20 jaar geleden overleed, vroeg men ook wat ik daarna zou gaan doen. Voortdoen, natuurlijk. We hadden een heel goed huwelijk, ik mis haar nog altijd, maar ik moest verder.”
Welke raad zou je jonge acteurs vanuit jouw ervaring meegeven?
“Dat ze zichzelf moeten zijn, voor alles. Dat ze zich niet moeten afvragen hoe ze er uit moeten zien of wat van hen verwacht wordt. Neen, vraag je af wie je wil zíjn. Wie je bent, is je instrument: daar moet je het mee doen. Maar velen beseffen niet hoe rijk en krachtig dat instrument is. Als bekendheid je doel is, als je constant je volgers telt, ben je niet goed bezig. Maar als je denkt dat je anderen iets kan vertellen, hen kan doen lachen, huilen of ontroeren: dan moet je doorgaan.”
Zou je zelf graag jong zijn in de wereld vandaag?
“Jong zijn, dat wil ik gerust opnieuw doen. En graag. (lacht) Maar in de wereld van nu… dat lijkt me minder aantrekkelijk. Ik heb de Tweede Wereldoorlog bewust meemaakt, in Torhout waar ik opgroeide. Op een bepaald moment werd de stad drie dagen lang gebombardeerd, er vielen doden, de kerk brandde uit, we sliepen in het kiekenkot op zakken, omdat binnen blijven nog onveiliger was… Op het laatst zat ik op internaat in Ieper. Op een keer werd de trein die ik in het weekend naar huis nam beschoten met mitrailleurs. Ik sprong net als iedereen uit de trein en ben beginnen lopen door de velden, tot ik thuis geraakte. Je kunt je dat vandaag gewoon niet voorstellen. Maar… we overleefden. En hebben ons zelfs geamuseerd. Op de boerderij van een vriend toen dansten we hele zondagnamiddagen, op de muziek uit een fonograaf! Ik genoot daarvan. Het is eigen aan de mens: in alle miserie willen we overleven.”
Hoe kijk je met die bagage van toen naar het journaal nu?
“Mijn hart keert om. En ik geef… Aan Artsen zonder Grenzen, Artsen zonder Vakantie, de blindengeleidehonden… Ik weet dat dat allemaal niet veel voorstelt. Maar ik wil op zijn minst meeleven met de miserie van anderen. En proberen iets bij te dragen. Het is míjn geweten, wat anderen ook zeggen. Ik geef, punt.”
Is er ook televisie die jou kan ontspannen?
“Ik kijk naar elke aflevering van Familie. Om te zien of we het goed doen. En af en toe naar Thuis, uit professionele interesse. Het gaat me dan minder om de verhaallijn. En verder? Alles waar menselijkheid mee gemoeid is. Zoals Alleen Elvis blijft bestaan. Dat vind ik een prachtig programma, gepresenteerd door iemand die altijd zichzelf blijft. Daar draait alles om bij mij.”
Volgend jaar 100, dat zal gevierd worden?
“Ik ben het nog niet, er kan nog veel gebeuren. (lacht) Maar ik sta ook niet stil bij dat getal. Wat betekent het? Een kind dat verongelukt op weg naar school, een vrouw die een bevalling niet overleeft: zij krijgen zelfs de kans niet om honderd te worden, dat is dus helemaal geen prestatie. Ik heb geluk: mijn kinderen en kleinkinderen zijn allemaal gezond en wel. Maar daar heb ik nooit iets voor moeten doen. Ouder worden, is iets wat je moet aanvaarden. En dat is voor de een gemakkelijker dan voor de ander. Als je fysiek of psychisch aftakelt, wordt het moeilijk. Vrienden van mijn generatie, daar leeft bijna niemand meer van. Ik kan alleen maar voortdoen.”
Vieren zal er volgend jaar toch van komen.
“Ja, maar ze moeten het sober houden, heb ik hen gezegd.”
Met welk cadeau kan men een eeuweling dan toch een plezier doen?
“Met gewoon doen.”
The post Ray Verhaeghe (Albert uit Familie) al 35 jaar populairste opa van het land: “Ik wil best weer jong zijn, maar niet in deze tijd” is provided by KW.be.
