20 jaar na afgezaagde hand: “De Stoete Ostendenoare heeft veel bereikt”

Op 20 april is het 20 jaar geleden dat De Stoete Ostendenoare voor het eerst toesloeg en een hand afzaagde van de beeldengroep aan De Drie Gapers. Na twee decennia tast men nog steeds in het duister over de identiteit van de actievoerders. “Ik ben de geestelijke vader van mijn Oostendse vrienden”, zegt Blankenbergenaar Piet Wittevrongel. “Het is echter een nieuwe generatie anarchisten die het beeld van Leopold II op het Clementinaplein ontvreemde”, bekent hij.

“De aanleiding was de uitzending door de VRT van de documentaire Rood rubber, witte koning, zwarte dood van de Brit Peter Bate over wat Leopold II uitspookte in Congo. In het voorjaar van 2004 maakte dat grote indruk op mij. Vergelijkbaar met de eyeopener die de reeks Godvergeten reent was voor veel mensen. Nadien startte ik acties in Blankenberge en ging in debat met politicus Herman De Croo. Ik wou betere duiding aan het standbeeld van Leopold II in Brussel”, zegt Piet Wittevrongel (76). Hij noemt zich de geestelijke vader van de actiegroep: “Ik was in Blankenberge aan het ‘kotteren’ en suggereerde mijn anarchistische vrienden in Oostende om ook iets te doen. Ik kende hen nog van in de tijd van het blad De Stoeten Ostendenoare. Zij hebben met een zaagje ’s nachts de hand van de beeldengroep ‘Dank der Congolezen’ verwijderd.” Volgens de legende enkel gestoord door een dame in kamerjas die haar hond uitliet. Het duurde wel nog een tijdje voor iemand de actie opmerkte. “Ze hebben dan maar zelf per fax de media verwittigd”, weet Wittevrongel, die zegt zelf niet betrokken te zijn geweest.

20 jaar

“Ze waren met drie en één iemand is intussen overleden. De hand is nog steeds in het bezit van de actiegroep. Die gaat mee in de kist van de laatste actievoerder, tenzij die gecremeerd wordt. In dat geval gaat de hand mee in mijn kist.” De voorbije 20 jaar is het nooit stil geweest rond de actiegroep: pamfletten, affiches, acties aan beelden van het Belgische en Monegaskische koningshuis, rookbommetjes, verfpotten over beelden (waaronder het ruiterstandbeeld van Leopold II zelf) ,het aanbrengen van verf of affiches aan de gevelkunst voor Arno… Ook organisaties die volgens De Stoete Ostendenoare meer konden doen rond het kolonialisme, kregen sneren: Theater aan Zee, het Filmfestival en recent nog het Ensorhuis. De ene actie was al gedurfder dan de andere omdat er steeds meer veiligheidscamera’s hangen in de badstad. Wittevrongel haalt uit naar TAZ: “Die hebben we ooit Hypocrisie Aan Zee genoemd omdat ze weigerden de originele documentaire te tonen. Daar was nochtans gelegenheid toe.”

Drie strafste acties

“Alles startte met het afzagen van de hand”, zegt Piet. “Een tweede actie was aan het graf van Ensor op 21 juli 2004 waarbij de letters ‘baron’ werden verwijderd. Aanleiding was de barontitel voor regisseur Stijn Coninx. Een derde straffe actie voerde De Stoete Ostendenoare toen men Koning Boudewijn heilig wilde verklaren. De actiegroep zei dat hij medeplichtig was aan de moord op Lumumba en goot een pot verf over het beeld van de koning aan de Venetiaanse Gaanderijen. Dat was op 17 januari 2005.

Opvolging verzekerd?

Opvallend: het verdwijnen van het borstbeeld van Leopold II van een sokkel op het Clementinaplein, in de zomer van 2021, noemt Wittevrongel niet. Dat is, na het afzagen van de hand, toch het meest opmerkelijke feit dat wordt toegeschreven aan De Stoete Ostendenoare en ook zo werd opgeëist. “Ik noch mijn oude kompanen zijn betrokken bij die verdwijning. We zijn al van leeftijd en kunnen zo’n beeld niet meer tillen. Dat is dus geen actie van De Stoete Ostendenoare. Ze hoorden er wel van, belden wat rond en eisten de actie op. Maar ze werd uitgevoerd door anarchisten. Zo’n acties krijg je als mensen iets zien en verontwaardigd zijn. Het borstbeeld en de hand zijn ook niet samen op één plaats.”

Tevreden

“Er werd veel bereikt. In de eerste plaats dat het stadsbestuur het standbeeld zo gelaten heeft en de hand niet herstelde. Een beslissing van kort na de eerste actie. Ik vind het nog steeds ongelofelijk dat het stadsbestuur toen toch zo’n standpunt innam. Anderzijds zijn ze niet ingegaan op de petitie met duizenden handtekeningen om het ruiterstandbeeld te verwijderen. De vraag van De Stoete Ostendenoare is nog steeds om het beeld te verwijderen, in een museum te plaatsen en duiding te geven, en de vrouw die voor het beeld staat, helemaal bovenaan te plaatsen.”

De inspanningen van de stad bleven niet onopgemerkt: “Het oorspronkelijke bordje werd afgerukt en kwam in mijn bezit. We hebben dat toen nagemaakt met onze eigen tekst en opgehangen. Het duurde maanden voor iemand iets merkte. Inmiddels hangt er een nieuw bordje van de stad. Ik vernam dat ze een uur hebben gediscussieerd over de tekst.”

Op zoek

In 2007 beschuldigde het gerecht de uit Oostende afkomstige onderzoeksjournalist Douglas De Coninck ervan de bendeleider te zijn van de actiegroep. Hij had over hen gepubliceerd en nam namens hen een prijs in ontvangst. Hij wilde zijn bron niet prijsgeven en werd trouwens buiten vervolging gesteld. Leuk detail: De Coninck publiceerde zijn eerste artikelen in het blad De Stoeten Ostendenoare (1976-begin jaren ‘90). Ook de Oostendse politie had bij veel acties werk met het opsporen van daders; zeker bij latere acties, als er ook veiligheidscamera’s waren. Wittevrongel werd het laatst ondervraagd in 2021 na het verdwijnen van het borstbeeld van het Clementinaplein.

Korpschef Philip Caestecker: “Telkens volgde uitvoerig onderzoek”

De Oostendse politie had de voorbije 20 jaar werk met de actiegroep. Korpschef Philip Caestecker: “Sinds 2004 zijn er inderdaad verschillende feiten van vandalisme vastgesteld. Telkens volgde een uitvoerig onderzoek, net als in andere gevallen van opzettelijke beschadigingen. De gebundelde acties van de Stoete Ostendenoare bevatten een zekere symboliek en vallen daardoor op bij het brede publiek en de media. De moeilijkheid zit in het betrappen op heterdaad. Wij blijven hoe dan ook alert voor elke vorm van vandalisme. Voorts blijft ons devies gelden: wie iets of iemand verdacht opmerkt, mag zonder aarzelen het noodnummer 101 bellen.”

Zomer 2021: borstbeeld Leopold II verdwijnt, maar niet door Stoeten Ostendenoare

Het verdwenen borstbeeld van Leopold II © Edwin Fontaine

In de zomer van 2021 verdween het borstbeeld van Leopold II op het Prinses Clementinaplein. Opvallend: volgens Piet Wittevrongel is De Stoete Ostendenoare hier niet voor verantwoordelijk, ook al heeft de actiegroep deze stunt achteraf wel opgeëist. “Ik noch mijn oude kompanen zijn betrokken bij die verdwijning. We zijn al van leeftijd en kunnen zo’n beeld niet meer tillen. Deze actie werd uitgevoerd door anarchisten.”

20 april 2004: de afgezaagde hand

De eerste actie van De Stoete Ostendenoare, 20 april 2004, blijft de meest spraakmakende: het afzagen van de hand van een Kongolees aan de beeldengroep rond Leopold II aan de Drie Gapers. Piet Wittevrongel wijst de plaats delict aan, op de sokkel staat een replica van de originele hand.

21 juli 2004: Ensor niet langer baron

De letters ‘baron’ werden van het Ensorgraf gehaald, maar zijn intussen terug. © EFO

Naar aanleiding van de baronstitel die filmregisseur Stijn Coninx kreeg op de Nationale Feestdag, verwijderde De Stoeten Ostendenoare de letters ‘baron’ van het graf van kunstschilder James Ensor. We schrijven 21 juli 2004.

17 januari 2005: Boudewijn onder de verf

Toen bekend raakte dat er plannen waren om koning Boudewijn heilig te verklaren – wat uiteindelijk niet is gebeurd – kieperde De Stoeten Ostendenoare een pot rode verf uit over het beeld van de vorst aan de Venetiaanse Gaanderijen. De actiegroep zei dat Boudewijn medeplichtig was aan de moord op de eerste Kongolese premier Patrice Lumumba.

The post 20 jaar na afgezaagde hand: “De Stoete Ostendenoare heeft veel bereikt” is provided by KW.be.

 

Meer krantenkoppen in België

Transfo heeft met picknick-plaats een nieuwe hotspot

De Transfosite heeft er met een mooie picknickplaats een nieuwe hotspot bij. Deze werd ingericht aan de ingang van de site langs het kanaal. Tevens werd de zone aan het naastgelegen oude waterbassin, helemaal opgeruimd. De betonplaten verdwenen zodat het zicht op de site veel mooier is.
The post Transfo heeft met picknick-plaats een nieuwe hotspot appeared first on

Lees meer »

IN KAART Zo gevaarlijk zijn onze wegen: in Menen en Oostende vallen het meeste slachtoffers

Op elke 100 kilometer aan wegen in onze provincie, gebeuren er jaarlijks gemiddeld 20 verkeersongevallen en vallen er gemiddeld 2,8 slachtoffers. Menen en Oostende spannen de kroon, maar troffen al maatregelen. “Elk slachtoffer is er één te veel.”
The post IN KAART Zo gevaarlijk zijn onze wegen: in Menen en Oostende vallen het meeste slachtoffers appeared first on KW.be.

Lees meer »

Rapper Nicki Minaj opgepakt op Schiphol wegens bezit softdrugs

De Amerikaanse rapper Nicki Minaj is zaterdagmiddag op Schiphol, de luchthaven van Amsterdam, opgepakt voor het bezit van softdrugs. Een woordvoerder van de Nederlandse marechaussee bevestigt de aanhouding van "een Amerikaanse mevrouw" na berichtgeving van NU.nl. Ook de ster zelf maakt er melding van op X.

Lees meer »

Gustaaf en Denise uit Zulte zijn een briljanten paar

De 86-jarige Gustaaf Van Daele en de 85-jarige Denise Lowie vierden hun briljanten huwelijksjubileum tijdens de receptie op het gemeentehuis van Olsene. Gustaaf werd geboren te Olsene en Denise in Nokere. Ze leerden elkaar kennen bij de bierbrouwerij Anglo-Belge in Zulte. Op 3 april 1959 stapten ze in het huwelijksbootje. Ze wonen nu in de
The post Gustaaf en

Lees meer »

Nederlandse S10 diende klacht in omdat medewerkers songfestival haar grenzen niet respecteerden

Het team dat S10 in 2022 begeleidde tijdens het Eurovisie Songfestival in Turijn diende destijds een officiële klacht in omdat backstagemedewerkers haar persoonlijke grenzen niet respecteerden. Dat zei de zangeres dinsdag in het NPO 1-programma ‘Sophie & Jeroen’. AvroTros, verantwoordelijk voor de Nederlandse songfestivalinzendingen, bevestigt dat er toen inderdaad een melding is gedaan.

Lees meer »

Nanoi Van Wettere naar BK in Koksijde: “Hoop op felle koers”

Na een slechte generale repetitie komt vaak een sterke première. Nanoi Van Wettere was in de Ronde van Vlaanderen in Oudenaarde snel uitgeteld. De tweedejaarsjuniore uit Ieper waagt komende zondag in Koksijde haar kans op het BK.
The post Nanoi Van Wettere naar BK in Koksijde: “Hoop op felle koers” appeared first on KW.be.

Lees meer »

De meest waardevolle speler die zelden 90 minuten speelt: de veerkracht van de ‘onvervangbare’ Charles De Ketelaere

De Europa League-finale van vanavond tegen Leverkusen verandert niets aan zijn eindoordeel. De Amerikaanse mede-eigenaar van Atalanta hoeft niet lang na te denken over wie zijn ‘MVP’ is, zijn meest waardevolle speler. Charles De Ketelaere (23) kan het aantal wedstrijden dat hij 90 minuten op een veld stond op één hand tellen, toch is hij in de perceptie dé man

Lees meer »