Loes Vandromme (46), schepen in Poperinge, ontdekte onlangs een pijnlijk stuk familiegeschiedenis. In het nieuwe boek ‘Zevenhonderd Poperingse weggevoerden naar Duitsland 1940-1945’ las ze het verhaal van haar grootoom André, die in 1943 door de Duitsers werd weggevoerd. Ook haar grootvader Gust Lemahieu onderging hetzelfde lot, maar keerde na een verlofperiode stiekem niet terug. “Het moet voor verschrikkelijke trauma’s hebben gezorgd, mijn grootoom stotterde zelfs als hij erover praatte.”
‘Offen machen, Feldgendarmerie’. 29 april 1943, 4 uur ’s morgens, gebonk op de deur van de woning op de Ouderdomseweg 1 in Reningelst. Tot ontsteltenis van zijn ouders wordt de dan 30-jarige André Vandromme meegenomen. Waarom? Hij zou weerspannig zijn geweest en iets te veel sympathie hebben getoond voor de Engelsen. Voor de bezetter waren dat redenen genoeg om de Poperingenaar een ticket Duitsland te bezorgen, om er te werken.
Boek
Het verhaal van André staat te lezen in het boek ‘Zevenhonderd Poperingse weggevoerden naar Duitsland 1940-1945’ van emeritus-hoogleraar Paul Klep (77) uit Poperinge. Klep vertelt het verhaal van de weggevoerden van de stad Poperinge en de deelgemeenten. Het gaat om 700 mannen en vrouwen die de bezetter naar Duitsland deporteerde. Het waren krijgsgevangenen, verplichte arbeiders of politieke gevangenen.
Loes Vandromme, schepen in Poperinge en Vlaams Parlementslid, las het boek met heel veel aandacht, en ze had daar een goede reden voor. “Toen ik het boek van Paul Klep in handen kreeg, begon ik te zoeken op mijn familienaam”, zegt Loes Vandromme. “Mijn oog viel op een foto van André Vandromme, die mijn grootoom is. Ik herkende hem onmiddellijk, omdat hij sterk lijkt op mijn opa aan vaderszijde.” André werd na zijn arrestatie naar Zwicken in Duitsland gebracht. Daarna vertrok hij naar het barakkenkamp Reichenbacker in Zwickau. Op 16 mei 1945 werd hij door de geallieerden bevrijd en precies een maand later was hij terug in ons land, met op zak 600 frank en 400 rijksmark. André Vandromme overleed op 31 mei 1988 in Poperinge.
Trauma
“Het verhaal van mijn grootoom is een beetje speciaal, omdat hij al wat ouder was toen hij werd weggebracht. De meeste weggevoerden waren jonge gasten van begin de twintig of zelfs jonger. Toen André terug was uit Duitsland was hij ziek en kon hij niet onmiddellijk gaan werken. Wat hij meemaakte moet toch een grote indruk op hem hebben nagelaten. Ik hoorde vertellen dat mijn grootoom moest stotteren als hij over zijn periode in Duitsland vertelde. Heel veel van die mensen hielden er volgens mij toch een trauma aan over. De meesten waren nog tieners toen ze vertrokken en sommigen bleven vijf jaar weg.”
Loes Vandromme kent het verhaal van de weggevoerden maar al te goed, want ook haar grootvader Gust Lemahieu onderging dat lot. “Mijn opa moest naar Duitsland toen hij 19 jaar oud was”, vertelt de schepen. “Voor hem was dat de meest gitzwarte dag uit zijn leven. In Duitsland werkte hij op een boerderij, samen met mensen van dertien verschillende nationaliteiten. Op een bepaald moment kreeg hij de kans om terug naar huis te komen op verlof. Mijn grootvader keerde niet meer terug naar Duitsland, wat uiteraard niet zonder gevaar was. Mijn grootvader schreef een brief die hij meegaf met iemand anders die wel terugkeerde naar Duitsland. Die man deed de brief daar op post, zodat die hier bij mijn oma in de bus viel. Toen de Gestapo bij mijn overgrootmoeder binnenviel op zoek naar mijn opa zei zijn moeder van niets te weten, en ze toonde de brief die zogezegd vanuit Duitsland was geschreven. Op die manier kon hij in Loker veilig ondergedoken blijven.” Het verhaal van ‘Gustje’ staat niet in het boek van Paul Klep. Gust Lemahieu woonde in Vlamertinge en in het boek zijn enkele weggevoerden uit Poperinge opgenomen.
Dieper graven
Loes Vandromme plaatste het verhaal van haar grootoom op sociale media en kreeg al snel heel wat berichten van mensen die André ooit kenden. Van een van hen kwam Loes bijvoorbeeld te weten dat nog een andere grootoom tijdens de oorlog als soldaat werd krijgsgevangen genomen en in Oostenrijk tunnels moest gaan graven.
Door de verhalen van beide kanten van haar familie te horen, is er bij Loes Vandromme heel veel zin om dieper te graven in haar familiegeschiedenis. “Wat opmerkelijk is, is dat heel veel van hen die het meemaakten er niet over praatten. Het is iets waarover werd gezwegen. Opvallend is ook dat groot aantal weggevoerden daarvoor geen erkenning kreeg. Vaak werd dat geweigerd omdat ze zogezegd werkten voor ‘den Duits’. Het was alsof ze meeheulden met de vijand.”
Grootvader Gust Lemahieu kreeg die erkenning wel, zowel als weggevoerde en als werkweigeraar. Hij ontving daarvoor twee medailles. “Voor hem waren die heel belangrijk”, klinkt het.
Het boek ‘Zevenhonderd Poperingse weggevoerden naar Duitsland 1940-1945’ is te koop bij de Standaard Boekhandel in Ieper en Poperinge, Boekhandel Merlevede in Poperinge en bij Sako in Proven.
The post Zowel grootoom als grootvader van schepen Loes Vandromme waren weggevoerden tijdens Tweede Wereldoorlog: “Een stuk familiegeschiedenis die werd verzwegen” is provided by KW.be.
