Na de biografie: Hugo Claus, koning van de boeken top tien (en van Kortrijk)

Hugo Claus, een van onze grootste Vlaamse schrijvers ooit, staat opnieuw in de boeken-top-tien dankzij een (schitterende) biografie van Mark Schaevers. En wie Claus zegt, zegt Kortrijk, de stad waar hij tot zijn vijftiende gewoond heeft vooraleer hij in 1944 met zijn ouders richting Astene trok. In de bijna duizend pagina’s tellende turf beschrijft Schaevers minutieus welke plaatsen voor de grootmeester van belang waren (in de Guldensporenstad). Treed mee in de voetsporen (en het leven) van de man die tot twee keer het ereburgerschap van de stad geweigerd heeft omdat zijn afkeer voor ‘de Kortrijkse bourgeoisie’ te groot was. Onze gids is Jan Van Herreweghe, literatuurkenner met een passie voor Claus. Let’s go.

De Aalbeekse kostschool

We starten onze tocht aan de vrije basisschool ’t Biekorfje in de Lauwsestraat 11 in Aalbeke waar de vierjarige kleuter Hugo Claus in 1933 door zijn ouders gedumpt werd voor zes jaar. Dat was in wat toen nog het Institut Saint-Joseph heette. “Claus heeft geen goede herinneringen overgehouden aan zijn verblijf bij de nonnen”, zegt Jan Van Herreweghe.

“Hij was al van kleins af een vrije vogel en dat botste met de strenge houding van de kostschool. De autoritaire aanpak daar heeft van hem de rebel gemaakt die hij altijd gebleven is.”

Van het harde klimaat van het pensionaat van toen is niets meer te merken in ‘t Biekorfje. “Heeft Claus hier moeilijke jaren beleefd als kind? Dan ben ik ervan overtuigd dat hij zich hier nu zeker wel thuis gevoeld zou hebben”, zegt directeur Greetje Huyse met een glimlach.

De school is de auteur in elk geval niet vergeten. Sinds vorig jaar herinnert een muurschildering aan de straatkant aan het feit dat de piepjonge Claus er ooit leerling was. “We hebben daartoe in samenwerking met het Davidsfonds en enkele sympathisanten het initiatief genomen”, zegt Greetje Huyse. “De Aalbeekse streetart-artiest Tomas Maris heeft er een mooi werkstuk van gemaakt waarop ook andere elementen uit het dorp te zien zijn.”

“Hugo Claus heeft geen goede herinneringen overgehouden aan zijn verblijf op kostschool”, zegt Jan Van Herreweghe bij de muurschildering ter ere van Claus bij ’t Biekorfje, de nieuwe naam van de school. © FM

De drukkerij op Walle

We trekken naar Kortrijk. Aan de Sint-Rochuslaan 41 woonden de grootouders aan vaders kant van Hugo Claus en in de Oudenaardsesteenweg 15 woonde hij met zijn ouders en zijn drie broers. Zijn vader had er een drukkerij. Is dit de wijk Walle? Neen, die ligt iets verderop in de stad. Claus zet de lezer daarover op het verkeerde been in Het Verdriet van België. “Als Claus het in zijn meesterwerk over Walle heeft, dan bedoelt hij Kortrijk, de stad waar hij is opgegroeid”, zegt Jan Van Herreweghe.

“Heeft Claus hier moeilijke jaren beleefd als kind? Dan ben ik ervan overtuigd dat hij zich hier nu zeker wel thuis gevoeld zou hebben” – Greetje Huyse, directeur ‘t Biekorfje Aalbeke

“In die jaren had de jonge Claus veel respect voor Maurice, zijn grootvader aan vaders kant. Die genoot als hoofdinspecteur in het katholiek onderwijs veel aanzien. Voor geborgenheid moest hij wel bij zijn moeder zijn, Germaine Vanderlinden. Zijn ouders ontpopten zich in de oorlog tot collaborateurs en de jonge Hugo nam die sympathie voor de nazi’s over.” Wie nu beide plaatsen gaat bekijken, ziet alleen aan de Rochuslaan 41 nog een gebouw dat herinnert aan dat van vroeger. Binnen zijn er tien studentenkamers gevestigd. In de Oudenaardsesteenweg 15 is een appartementsblok in de plaats gekomen van het huis annex drukkerij.

Hier woonde de grootvader aan vaders kant van Hugo Claus: in de Sint-Rochuslaan 41 in Kortrijk. © FM

Wie is Jan Van Herreweghe?

Jan Van Herreweghe (66) uit Beveren-Leie was meer dan veertig jaar lang bibliothecaris van Harelbeke en laat zich nu hij met pensioen is vooral kennen als grote promotor van kunst en literatuur.

Rond Hugo Claus heeft hij de voorbije dertig jaar verschillende tentoonstellingen opgezet. “Ik heb ooit geprobeerd om Claus naar Harelbeke te krijgen”, zegt hij, “maar dat is me helaas niet gelukt.”

Verder heeft Jan een jaar of tien geleden een groep cultuurliefhebbers met onder meer schrijfster Kristien Hemmerechts gegidst naar plaatsen die belangrijk waren voor de auteur van Het Verdriet van België.

Collaboratie-uniform

We doorkruisen vervolgens de stad tot aan de school op de hoek van de Diksmuidekaai en de Kollegestraat die vroeger bekend stond als het Sint-Amandscollege. Daar volgde Claus van 1939 tot 1941 les tot hij – eeuwige rebel zijnde – aan de deur werd gezet. Daarna ging hij naar het atheneum Pottelberg 4 in Kortrijk tot zijn ouders in 1944 verhuisden naar Astene.

Claus ging niet graag naar school. Zijn punten waren soms goed, soms weer niet, en hij was niet bang om te revolteren – Gids Jan Van Herreweghe

“Claus ging niet graag naar school”, zegt Jan Van Herreweghe. “Zijn punten waren soms goed, dan weer niet en hij deinsde er nooit voor terug om te revolteren. In het atheneum kwam hij op zeker ogenblik zelfs in nazi-uniform naar school. Dat zorgde voor commotie, al werd hij er niet echt op aangesproken. Je mag niet vergeten dat de Tweede Wereldoorlog volop aan de gang was en dat een deel van het lerarenkorps zelf ook collaboreerde.” In het Guldensporencollege, waarvan het vroegere Sint-Amandscollege nu een onderdeel is, herinnert niets meer aan de figuur van Claus. “Hij komt ook niet zo veel meer aan bod in de lessen”, zegt Heidi Steegen, directeur van de derde graad. “Al wordt in het vijfde jaar nog een gedicht van hem gelezen en besproken omdat hij toch een klassiek auteur is.”

Weetjes

En verder stipt Jan Van Herreweghe nog enkele interessante plaatsen aan die aan Claus herinneren.

– In Claus’ boek Het Verdriet van België kruipt Louis Seynaeve (het alter ego voor Hugo Claus) op Den Hert of zoals het monument officieel heet: het Newfoundland Memorial. De oorlog is bezig en de jongen ziet Kuurne branden na bombardementen.

– De moeder van Hugo werkte in een fabriek voor vliegtuigonderdelen onder controle van de nazi’s en ingericht in de gebouwen van het VTI in de Oudenaardsesteenweg 165. De school is er nog altijd.

– Ook heeft de kleine Hugo zijn moeder ooit een SS’er zien kussen in het Parc Saint-Georges, Doorniksewijk 1. Dat is nu een privéclub met allerlei sportmogelijkheden.

– Zijn collaborerende vader Jozef kwam na de oorlog terecht in een detentiecentrum in de Wikings aan de Abdijkaai 15, vandaag een sportclub.

The post Na de biografie: Hugo Claus, koning van de boeken top tien (en van Kortrijk) is provided by KW.be.

 

Meer krantenkoppen in België

Immigranten zijn “Illegale aliens”, Biden “schadelijkste president ooit”: grofgebekte Trump liegt er ook nog eens op los in aanvaardingsspeech

De mislukte moordaanslag heeft Donald Trump niet gemilderd. Hoewel hij in zijn aanvaardingstoespraak eerst zacht en menselijk op de aanslag terugblikte, begon hij er vervolgens zelf weer op los te schieten. Vooral Joe Biden en de immigranten belandden in het vizier van Trumps botte en grove salvo’s. Simpelweg van alles – zelfs de oorlog in Oekraïne – krijgen zij de

Lees meer »

TERUGLEZEN GAZA. Tientallen doden bij Israëlische aanval in zuiden van Gaza – Israël hekelt akkoord tussen Fatah en Hamas

De Palestijnse terreurbeweging Hamas heeft in China een akkoord gesloten met diverse Palestijnse organisaties, waaronder Fatah van Mamhoud Abbas, de president van de Palestijnse Autoriteit. De deal roept op tot nationale eenheid en moet voorkomen dat buitenlandse partijen hun wil opleggen, aldus een Hamas-functionaris. Israël hekelt het akkoord. En bij Israëlische aanvallen op de stad Khan Younes in het zuiden

Lees meer »

Man opgepakt bij politieactie in Harelbeke

Bij een politietussenkomst is donderdagavond in Harelbeke een 49-jarige man opgepakt. Door de actie was de omgeving rond woonzorgcentrum De Vlinder even helemaal afgesloten.
The post Man opgepakt bij politieactie in Harelbeke appeared first on KW.be.

Lees meer »

Gouden huwelijksgeluk voor Freddy en Sabien uit Izegem

Sabien Vancoillie (67) en Freddy Dusselier (72) uit de Krekelstraat trokken naar ‘t Cleen Schardouw in Sint-Eloois-Winkel voor de viering van hun 50ste huwelijksverjaardag.
The post Gouden huwelijksgeluk voor Freddy en Sabien uit Izegem appeared first on KW.be.

Lees meer »